Anayasa çalışmalarında Başlangıç kısmı dışında üzerinde en çok durulan üç konu Hak ve Özgürlükler, Vatandaşlık ve Siyasal Kimlikler ile Devlet, Kamu Yönetimi ve Siyasal Sistem olarak belirginleşmiştir.

Bu arada çalışma hayatı, çalışan hakları, memurlar, sendikalar ve sendikal haklar, internet ve kişisel gizlilik, çevre koruma, kentli hakları, ikili ve çok taraflı uluslararası antlaşmalar gibi konuların görece geri planda kaldığı hatta bazılarının neredeyse hiç tartışılmadığı bile söylenebilir. Yeni anayasada “vatandaş-devlet etkileşimi” hangi şekilde algılanmalı ve nasıl düzenlenmeli? Hangi temel ilkelere yer verilmeli? Devlet-birey ilişkileri nasıl bir zemine oturtulmalı? Nasıl bir “vatandaş” algısı ve konsepti esas alınmalı? Bu ve benzeri soru ve sorunların cevaplanması ve çözümler üretilmesi, altıncı anayasamıza yüklenen ve beklenen en mühim misyonlardan biridir.

Konumuzun içinde önemli bir kavram var: “Devlet”. Nedir devlet? Burada teorik tanımlara yer verecek değiliz. Ontolojik olarak özgürlük ve haklar ile toplumsal etkileşim ve taleplerin karşılanması, “devlet” denilen aygıtı kısaca izah etmeye yeter. Esas görevi “bireyi özgürleştirmek” olan devlet, mutlak surette farklılığa dayalı “eşit yurttaşlık” temelinde oluşturulmalı, olmazsa olmaz referansı da “insan onuru” olmalıdır. Devlet, insanı yaşatmak için vardır. Her türlü yapı ve işleyişi de buna göre ayarlanmalıdır.

Türkiye açısından baktığımızda devletin ciddi bir yapısal dönüşüme ihtiyacının olduğu ortadadır. Her şeyden önce devlet mantığımızda “zihinsel bir dönüşüme” gereksinim duymaktayız. Zor şartlarda yapılan ve yapılmaya çalışılan idari reformların, bugünkü Türkiye’nin koşullarının gerektirdiği bir siyasi ve idari yapı ve işleyişi tesis etmeye yetmediği bilinmektedir. Devlet-birey ilişkilerinde üstün olan ve belirleyici bulunan tarafın “birey” yani “vatandaş” olduğu ön kabulüyle işe başlamak gerekir. Devletin sivilleşmesi, insanileşmesi ve efendilikten çıkıp hizmete ehilleşmesi, yeni anayasada anlamını bulmalı ve sağlam zemine oturtulmalıdır.

Anayasada devlet düzeninin ve işleyiş ilkelerinin belirlenmesinde “hukuki otorite” ile beraber “ahlaki otorite”ye de dayanmak gerekecektir. Pozitif hukuk ekseninde tasarlanacak bir temel hukuki metin, insanımızın ve çağımızın ihtiyaç ve beklentilerini karşılamaya yetmeyecektir. Bunun yanında “doğal hukuk”un özenle dikkate alınması, sivil ve demokratik bir anayasanın inşasında “gerek şart”lardan biridir. Bir anayasa doğal hukuka uygun bir hükümet getirdiği ölçüde kendine itaat iddiasında bulunabilir. Doğal hukuk tarafından haklı gösterilenlerin dışında hükümete verilen, geniş anlamda devlete bırakılan yetkiler gerçekte geçersiz kabul edilmelidir. ABD iç savaşında William Henry Seward, Senato’da yaptığı köleliğin serbest bırakılmasını hedefleyen konuşmasında “Anayasadan da yüksek bir yasa vardır.” derken, tam da bunu kastetmektedir. Seward gayet açık bir şekilde, anayasa köleliği tanısa bile, köleliğe karşı olanlarca anayasanın hükümlerinin bağlayıcı sayılmayacağını haykırmıştır.

‘DEVLET BABA’CILIKTAN HALK İRADESİNE

Anayasa aynı zamanda, toplumun inandığı hükümet biçimini içermek ve hükümet etme yeteneklerine uygun olmak zorundadır. Bir topluluk için en iyi hükümet biçimini sağlayan bir anayasa yapma yöntemi bu nedenle toplumda faaliyet gösteren sosyal güçlere dayanmak zorundadır.

Vatandaş-devlet etkileşiminde yeni anayasa esaslı bir dönüşümü de, tek kimlikli bir nitelikten çıkabilme cesaretini göstermekle gerçekleştirmiş olacak. Görülmektedir ki ulus inşası demokrasi inşasıyla çatışmaktadır. Eğer özünde çok kültürlü iseniz demokratik bir birlik oluşturamaz mısınız? Cevabı tabii ki “evet”tir. İspanya, Kanada, Belçika, Hindistan ve daha nice devlet bunu yapabilmiştir. Özgürlükçü, katılımcı, çoğulcu ve sivil ruhlu bir “demokratik düzen”, farklı etnik, sosyal, dini, mezhebi, bölgesel, dilsel ve sınıfsal kimliklerle beraber barış içinde yaşayabilmenin bugünkü modeli olmuştur. Kültürel ve tarihsel mirasın ve toplumsal realitenin reddi üzerine kurulan modern ulus-devlet, kendi toprakları üzerinde barındırdığı toplumsal kimlikleri bir arada tutmaya ve bunu sürdürülebilir kılmaya yetmemiştir. Ülkenin bütünlüğü zemininde her kesimi ve herkesi kuşatacak, statü ve kimlik taleplerini karşılayacak, bu topraklarda yaşayan ve yaşamak isteyenleri geçmişinden gelen büyüklükle kucaklayacak ve böyle bir güçle geleceğe uzanacak bir devlet-vatandaş bütünleşmesi en önemli ve en verimli bir yol olarak gözükmektedir.

Türkiye “ideal politik”le “reel politik” arasında sağlam, sağlıklı ve kalıcı bir yol bulmak durumunda. İşin gerçeği bu konuda bir yol ayrımında. Bu aşamada yeni anayasa belki tüm sorunları çözecek bir sihirli değnek değildir elbette, fakat bu kadim topraklarda yaşayan insanların hasretini çektiği bir toplumsal uzlaşma ve iradi bir mutabakatı büyük ölçüde sağlama fırsatı elimizdedir. İdeal toplumu gerçekleştirmede en güçlü argüman elbette anayasa olmak durumundadır. İlk defa yönetilenlerin yaptığı (öyle olması gerekiyor) bir anayasada devletin kodlarını ve frekanslarını millete göre ayarlama imkanı söz konusu olmuştur. Çoktan standartlı demokrasi ile hiçten standartlı bürokrasi arasında yıllardır sıkışan vatandaşların önünde, devletle ilişkilerini ve ona göre konumunu yeniden ve olması gerektiği biçimde tasarlama şansı doğmuştur. Bu iyi kullanılmalıdır. Türkiye’nin dört bir yanından aylardan beridir alınan vatandaş görüş, teklif, tenkit ve tespitleri çok iyi damıtılmalı ve ortak aklın birleştiği noktalar iki temel eksende (ulusal ve küresel gerçeklikler ve gereklilikler eksenlerinde) en optimal noktalarda yerli yerine oturtulmalıdır.

Chicagoda yapılacak NATO tarihinin en geniş katılımlı zirvesinde radarları Kürecikte konuşlandırılan balistik füze savunma sisteminin ara yeteneğinin hayata geçirilmesi ilan edilecek. Füze kalkanında Türkiyenin tam söz hakkı olacak, ana karargahta bir Türk general görevlendirilecek.

NATO’nun güvenlik alanını ve konusunu genişletme çerçevesinde kabul edilen füze savunma sistemlerinin komutasında bir Türk general olacak. Almanya’daki Rammstein hava üssündeki füze savunma sisteminin başına bir Amerikalı general gelecek; yardımcılığını ise bir Türk general yapacak. Görevlendirmenin NATO’nun yeni komuta ve kuvvet yapısının belirleneceği 20-21 Mayıs’taki Chicago zirvesinde karara bağlanması bekleniyor. Zirvede radarları Malatya Kürecik’te konuşlandırılan balistik füze savunma sisteminin ara yeteneğinin hayata geçirilmesi de ilan edilecek.

Türkiye, NATO zirvesine geniş bir heyetle katılıyor. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün yanı sıra Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz da Chicago’da hazır bulunacak. Zirvenin gündeminde beş ana konu bulunuyor: Akıllı savunma sistemi, balistik füze savunma sisteminin ara yeteneğinin ilanı, Afganistan, ortaklıklar ve İttifak’ın caydırıcılık ve savunma yapısının gözden geçirilmesi. Gündem maddeleri arasında yer alan ve ilk olarak NATO Genel Sekreteri Rasmussen’in ortaya attığı “akıllı savunma sistemi” çerçevesinde “Son 10 yıldır NATO’nun sahip olması gerekli savunma yetenekleri nelerdir? NATO itibarını hangi savunma yeteneklerine bağlı olarak sürdürebilir” gibi sorulara cevap aranacak. Global kriz sebebiyle savunmaya ayrılan kaynakların daralmasıyla birlikte savunma yeteneklerinin nasıl idame ettirileceği konusunda bazı kararlar alınacak. Türkiye, akıllı savunma sistemi çerçevesinde içlerinde deniz güvenliği ve uçuş eğitimi gibi konular da olan 4 projede öncülük yapmak istiyor ancak zirvede bu konuda ilke kararı alınacak; detaylar ise daha sonradan belirlenecek.

Chicago zirvesinde balistik füze savunma sisteminin ara yeteneğinin hayata geçirilmesi ilan edilecek. Çok katmanlı olan, kara ve deniz unsurlarının bulunduğu bu savunma sistemi temelde 4 aşamadan oluşuyor. Birinci aşama erken uyarı radarlarının Malatya Kürecik’e konuşlandırılması iken, ikinci aşamayı 2015′te Romanya’ya konuşlanacak unsurlar, üçüncüyü 2018′de Polonya’ya konuşlanacak unsurlar oluşturuyor. Son aşamada ise füze savunma sistemi yerleşiminin 2020′de tamamlanması öngörülüyor. Sistemin komuta merkezi Almanya’daki Rammstein üssünde olacak. Türkiye’nin tam söz hakkı olacağı, ana karargâhta general seviyesinde bir yetkili görevlendirilecek. Türk yetkililer bu sistemin ABD’nin İttifak’a tahsis ettiği bir unsur olduğunu, dolayısıyla ilgili anlaşmanın Washington ile imzalandığını belirtiyor. ABD’li bir senatörün de Türkiye’ye gelip Kürecik tesislerini ziyaret etmek istese giriş izni için Milli Savunma Bakanlığı’na başvurması gerekiyor.

SURİYE İÇİN 5. MADDE TALEBİ YOK

Suriye’den Türkiye topraklarına ateş açılması üzerine Ankara’nın dillendirdiği NATO Antlaşması’nın 5. maddesi çerçevesinde NATO’nun devreye girmesi konusu zirvede resmen gündeme getirilmeyecek. Türk yetkililer, NATO’nun Suriye konusunda devreye girebilmesi için BM Güvenlik Konseyi’nin kararı veya herhangi bir müttefikin topraklarına “ciddi bir tehdit veya yakın saldırı ya da gerçekleşmiş bir saldırı” olması gerektiğinin altını çizerek, “Şu anda 5. maddelik bir durum yok. Ancak olursa NATO’ya gidip konuyu gündeme getiririz.” yorumunda bulundu.

Fransanın yeni Cumhurbaşkanı François Hollande, görevindeki ilk gününe tartışmalarla başladı. Dün hükümet üyelerini belirleyen Hollande, muhalefet partileri tarafından sadece yakın arkadaşlarını önemli görevlere atamakla suçlanıyor.

Ayrıca, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Martine Aubry’nin kabine dışında kalması kendi partisi içinde kırılmaya yol açtı. Hollande, Dışişleri Bakanlığı’na da beklentilerin aksine Türkiye yanlısı Pierre Moscovici’yi değil, Laurent Fabius’u atadı. Fabius, Sosyalist Parti içinde Türkiye’nin AB üyeliğine en sert muhalefet eden isimlerden biri. Fabius, 2004′te Türkiye’nin AB’yi felç edeceğini belirterek, Ankara’ya imtiyazlı ortaklık önerilmesi gerektiğini savunmuştu. Bu göreve gelmesi beklenen Hollande’ın kampanya direktörü Pierre Moscovici ise ekonomiden sorumlu bakanlığa atandı. Moscovici, Hollande’ın çevresinde Türkiye’ye en yakın isimlerden birisiydi. Dün açıklanan 34 kişilik kabinenin yarısı kadınlardan oluşurken, Adalet Bakanlığı görevine Sosyalist Parti’den olmayan Guyana kökenli Cristiane Taubira getirilmesi dikkat çekti. 34 yaşındaki Fas kökenli Najat Vallaud-Belkacem de Kadın Hakları Bakanı ve hükümet sözcüsü oldu.

Hollande’ın, başbakan olması beklenen Aubry’ye hükümette dahi yer vermemesi kendi partisi içinde krize yol açtı. Aubry, kararı ”Bu, cumhurbaşkanının tercihi. Benim için sürpriz olmadı. Kendisine yakın bir isim istediğini biliyordum.” sözleriyle yorumladı. Öte yandan, Aubry’ye başbakanlık teklif etmeyen Hollande’ın Aubry’ye düşük profilli bir bakanlık görevi teklif etmesi dikkat çekti. Hükümete bu şekilde girmeyi kabul etmeyen Aubry’nin Sosyalist Parti’nin başında kalarak milletvekili seçimlerine odaklanması bekleniyor.

Halk Hareketi Birliği (UMP), Hollande’ın seçimleri “Fransızları birleştirme” vaadiyle geldiğini belirterek, Aubry’i saf dışı bırakmasının kendi partisi içinde bile hizipçilik yapacağına delalet ettiğini iddia etti. Türkiye’nin AB’ye üyeliğine verdiği destekle de bilinen Martine Aubry, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sosyalist partiden aday adayı olmuş, yapılan ön seçimlerde ise François Hollande’a karşı kaybetmişti. Hollande’ın Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda beraber çalışacağı kabinesine atadığı 3 ismin, mezun olduğu üniversite ENA’dan dönem arkadaşı olması dikkat çekti. Yine başta Başbakan Ayrault olmak üzere hükümetteki birçok isim Hollande’ın yakın çevresinde yer alan isimler.

ABdeki başlıca Türkiye muhalifi Sarkozynin cumhurbaşkanlığını kaybetmesinden sonra Brüksel müzakere sürecini canlandırmak için çabalarını yoğunlaştırıyor. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Kallastan sonra Genişleme Komiseri Stefan Füle de Ankaraya gelecek.

Türkiye’nin AB üyeliğine keyfî sebeplerle karşı çıkan Nicolas Sarkozy’nin Fransa’da iktidarı kaybetmesinin ardından Ankara-Brüksel hattında hareketlenme başladı. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Ulaştırma Komiseri Siim Kallas, dün Ankara’daydı. Bugün de Genişleme Komiseri Stefan Füle başkentte olacak. Gündem, fiilen duran müzakere sürecinde hareketlenme sağlamak; mümkünse uzun zaman sonra yeniden bazı fasılları müzakereye açmak. Füle, bugün Ankara’da “pozitif gündem”i resmen başlatacak. Brüksel, Türkiye’nin AB sürecindeki tıkanıklığı aşmak ve diyaloğu artırmak için müzakere sürecinin dışında “pozitif gündem” açıklamıştı.

Siim Kallas, dün Ankara’da AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış ile Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile ayrı ayrı görüştü. Bağış, Kallas’ın daha önce hem Estonya’nın Başbakanı ve Dışişleri Bakanı olarak hem de AB Komisyonu üyesi olarak Türkiye’nin üyelik sürecine hep destek verdiğini hatırlattı. Davutoğlu ile görüşmede ise Türkiye-AB arasında ulaştırma alanındaki işbirliği imkânları ele alındı.Davutoğlu bu alanlara ilişkin fasılların müzakerelerine en kısa süre başlanılmasını beklediklerini bildirdi.

Kallas, görüşmelerinin ardından basına değerlendirmede bulundu. Başkan Yardımcısı, Kıbrıs Rum Kesimi’nin dönem başkanlığında Türkiye-AB ilişkilerinde bir aksama beklemediğini; sürecin Brüksel üzerinden yürüyeceğinin işaretini verdi. Ankara’nın ısrarla ve yüksek sesle dile getirdiği vize muafiyeti konusunda ise “Önemli ve büyük bir anlaşmanın çok da uzak olmadığına inandığımı söyleyebilirim.” demekle yetindi. Kallas, “Güney Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı’nda işbirliğinin nasıl mümkün olabileceği ve bunun bir hata olarak görülüp görülmediği” yönündeki bir soru üzerine “Başkanlık sistemi tamamen rotasyonla belirlenen bir sistem. Üye ülkelerin başkanı seçmesi gibi bir şey söz konusu değil.” cevabını verdi.

Müzakere sürecine alternatif olmayan, aksine Türkiye’nin AB’ye katılım müzakereleri sürecini desteklemek amacıyla geliştirilen ‘pozitif gündem’ ile vize, siyasî reformlar, enerji, terörle mücadele ve Avrupa Komisyonu’nda Türk uzmanların görevlendirilmesi gibi konularda işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, 8 fasılda oluşturulan çalışma gruplarıyla teknik açılış ve kapanış kriterlerinin yerine getirilmesi ve siyasî blokajlar kalktığında birden fazla faslın kısa sürede ve tek seferde müzakerelere açılabilmesi hedefleniyor.

İstanbul Adalet Sarayı girişinde sakıncalı bulunduğu için alınan ve daha sonra sahiplerince unutulan eşyalar, basın mensuplarına gösterildi.

Adli emanette unutulan kesici ve delici aletleri basına gösteren İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Turan Çolakkadı, adliyeye çakı bile sokulmadığını dile getirdi. Adliyenin bütün kapılarında ciddi bir güvenlik uygulaması yapıldığını belirten Çolakkadı, geçtiğimiz günlerde iki grup arasında yaşanan silahlı kavganın adliye bahçesinin dışında gerçekleştiğini söyledi.

İstanbul Adalet Sarayı’nın konferans salonunda sergilenen kesici ve delici aletlerin arasında, biber gazından falçataya, çakı bıçağından tornavidaya kadar birçok alet bulunuyor. Özellikle kalem içine yerleştirilmiş çakı bıçağı dikkat çekiyor. Adliyenin on aydır faaliyette olduğunu ve bu süre içinde çok sayıda kesici ve delici muhtelif aletlerin adli emanete alındığını belirten İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Turan Çolakkadı, “Adliyede 18 giriş kapısı var. Bu girişlerde duyarlı kapılar, x-ray cihazları bulunmakta. Bina girişlerinde suç teşkil eden bir eşyayı özel güvenlik teşkilatı bulduğu zaman polise teslim ediyor. Soruşturma başlatılıyor. Suç teşkil etmeyecek eşyaları alıkoyuyorlar.” diye konuştu. Adli emanette unutulan bin 575 eşya olduğunu anlatan Çolakkadı, “Bir değer ifade edenler satılarak geliri Hazine’ye verilecek.” dedi. Akdeniz Güvenlik Hizmetleri Genel Müdürü Sadi Taylan da, adliyede 335 güvenlik personelinin bulunduğunu, bomba, terörle mücadele, halkla ilişkiler gibi alanlarda başarılı kişileri çalıştırdıklarını kaydetti.

Öte yandan İstanbul Adliyesi taşındıktan sonra kameraların görüntü almasına izin verildi. Önemli davaların görüldüğü duruşma salonları ve savcı odaları ilk kez görüntülendi. Beşiktaş’ta 1994 yılından bu yana hizmet veren İstanbul Özel Yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı geçtiğimiz günlerde Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı’na taşınmıştı.

Türkiyenin dördüncü yüz nakli olan Turan Çolakın yeni yüzünü gören yaşlı anne Necibe Çolak, oğlunun yeni yüzünü çok beğendiğini belirterek operasyonu gerçekleştiren herkese teşekkür etti.

Turan Çolak’ın, 3 yaşındayken geçirdiği sara krizinin etkisiyle ateşin üzerine düşmesi sonucu yüzünün büyük bir bölümünün yandığı öğrenildi. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde, Uşak’ta beyin ölümü gerçekleşen 19 yaşındaki Tevfik Yılmaz’ın yüzü 35 yaşındaki Turan Çolak’a 10 saatte gerçekleştirilen operasyonla nakledildi. Anne Necibe Çolak ve amca Süleyman Çolak, Turan Çolak’ı görmek için Antalya’ya geldi. Oğlunu çok görmek isteyen anneye oğlu birkaç saniyeliğine de olsa gösterildi. Oğlunu gördükten sonra gözyaşlarını tutamayan anne Necibe Çolak, “Çok güzel olmuş. Çok iyi yapmışlar. Teşekkür ediyorum doktorlarımıza. Ellerine kollarına sağlık.” dedi.

Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı Yard. Doç. Dr. Özlenen Özkan, yüz nakli olan Turan Çolak’ı yoğun bakımda ziyaret ettiğini, durumunun da çok iyi olduğunu ifade etti. Turan Çolak’ın makineye bağlı olduğunu kaydeden Özlenen Özkan, “Şu an için bulguları gayet iyi. Her zaman söylüyoruz, ilk 10 gün önemli.” şeklinde konuştu.

ÖZKAN MAYDA, CİHAT ÜNAL ANTALYA CİHAN

Zamanın dün manşetinden gündeme getirdiği İşkenceden ölümler intihar diye kayda girdi haberi, mağdur yakınlarını harekete geçirdi. Ankara Mamak Askerî Cezaevinde ölen ve kendini astı raporu düzenlenen Bekir Bağın kardeşi Salim Bağ, 12 Eylül darbecilerini ve işkencecileri yargı önüne çıkaran davaya müdahil olmak istediklerini söyledi.

Ankara Mamak Cezaevi’nde sorgu sırasında işkenceyle öldürülen, ancak ‘kendini astı’ denilen Bekir Bağ’ın (18) kardeşi Salim Bağ, 12 Eylül darbecilerini yargı önüne çıkaran davaya müdahil olmak istediklerini söyledi. Kardeşinin Mamak Cezaevi’nde BBP lideri merhum Muhsin Yazıcıoğlu ile birlikte yattığını hatırlatan Bağ, Yazıcıoğlu’nun kendisine, “Bekir kardeşim çok yiğit bir delikanlıydı. O kendini asmadı, işkence yaptılar.” dediğini aktardı. Kendisinin o dönem askerde olduğunu, cenazeyi babasının teslim aldığını ifade eden Bağ, “Hâlâ duyduğumuz zaman yüreklerimiz yanıyor. Annem acısına dayanamıyor.” dedi. Kardeşine yapılan işkencelerle ilgili hukuk mücadelesini sürdürmek istediklerini vurgulayan Bağ, devam eden işkence davasına da müdahil olmak istediklerini kaydetti.

Bekir Bağ’ın yeğeni Mustafa Yazıcı ise dayısının kaybı üzerine anneannesinin büyük sıkıntılar yaşadığını bildirdi. Dayısının daha 17 yaşındayken cezaevine düştüğünü dile getiren Yazıcı, “Anneannemin en küçük oğluydu. Çok canları yandı, tekrar acıları tazelemek istemiyorlar.” şeklinde konuştu. Muhsin Yazıcıoğlu, 1987 yılındaki bir röportajında Mamak Askerî Cezaevi’nde yaşananları şöyle anlatmıştı: “1981 yılında Mamak’a getirilenler önce askerî savcı Nurettin Soyer’e bağlı olan ve başında Zeki Kaman ve Dürüst Oktay gibi Pol-Der’li polislerin bulunduğu C-5 isimli işkencehaneye götürülüyordu. Burada insanlar önce tekme tokatlı kaba operasyondan geçiriliyor, ardından da cereyanlı işkence başlıyordu. İnsanlar çarmıha geriliyor, tenasül uzvundan ve parmaklarından cereyan veriliyordu. Bazı arkadaşlarımız çırılçıplak soyularak, başları ayaklarının arasına girecek şekilde çelik bir dolap içine kapatılıp cereyan verme operasyonu burada sürdürülüyordu.”

İŞKENCEYLE ÖLDÜRÜLÜP, ‘İNTİHAR’ DENİLENLER

12 Eylül 1980 askerî darbesinden sonra toplam 299 kişi cezaevlerinde hayatını kaybetti. 73 kişiye ‘doğal ölüm’ raporu verildi. 43 kişinin ise ‘intihar ettiği’ bildirildi. Raporlara ‘intihar’, ‘doğal ölüm’ ya da ‘hastalıktan öldü’ şeklinde yansıyanların birçoğu aslında işkencelerle öldürülmüştü. Zaman, dünkü nüshasında işkenceden ölümlerin intihar olarak kayda girildiğini haberleştirmişti. Haberde raporlara ‘intihar’, ‘doğal ölüm’ ya da ‘hastalıktan öldü’ şeklinde yansıyanların birçoğunun aslında işkencelerle öldürüldüğüne yer verilmişti. İşte acı hikayelerden birkaçı:

Rafet Demir (İntihar süsü verildi): Henüz 17 yaşındaydı. 12 Eylül darbesi sonrasında bir grup tarafından saldırıya uğrayarak demir çubuklarla dövüldü. Kendisini dövenlerden ikisinin cesedinin bulunması üzerine götürüldüğü Bursa Emniyet Müdürlüğü’nde insanlık dışı eziyet ve işkenceler yapılarak öldürüldü. İntihar süsü vermek için de elleri kelepçeli olarak emniyet binasının beşinci katından aşağıya atıldı. Cenazesi ailesinden bile gizlendi.

Cumali Şimşek (Menenjitten öldü raporu): Kay-seri’de, henüz 18′indeyken gözaltına alındı. Zincidere Askeri Cezaevi’nde ağır işkenceler neticesinde hastalandı. İşkence yapıldığını gizlemek için, cezaevi idaresi hastaneye göndermeyince girdiği komadan çıkamadı. Daha sonra da ‘menenjitten öldü’ şeklinde rapor düzenlendi.

Hasan Alemlioğlu (Öldüğünde hastaneye götürüldü): 1983′te 23 yaşındayken cezaevinde yetersiz beslenme, fiziki ve psikolojik işkenceler yüzünden siroz hastalığına yakalandı. İşkencenin ortaya çıkmaması için hastaneye gönderilmedi. Acılar içinde kıvranarak can verdi. Ancak ölümünden sonra hastaneye kaldırıldı.

Mehmet Kazgan (Sorguda öldürüldü): Gece geç saatlerde, ifadesinin alınacağı gerekçesiyle evinden alınarak götürüldüğü Malatya Emniyet Müdürlüğü’nde ölünceye dek işkence yapıldı. 26 Mart 1981 tarihinde henüz 21 yaşındayken sorgulaması sırasındaki işkencelere daha fazla dayanamayarak can verdi.

Aydın Demirkol (Vücudunda işkencenin izleri vardı): Ülkü-Bir mensubu olan öğretmen Aydın Demirkol, 21 Mart 1981′de ifadesi alınacağı söylenerek gece yarısı emniyete götürüldü. Bir gün sonra işkence sonucu geçirdiği iç kanamadan hayata veda etti. Cesedinde işkencenin izleri bulunuyordu.

Bahçeli, yeni anayasa çalışmasına verdikleri önemi Bir madde de olsa bir anayasa değişimi millet iradesiyle çıkmalı. sözleriyle ortaya koydu. Tutuklu vekil sorunu çözülmezse, anayasa çalışmaları tıkanır tavrına ise İki mesele birbirine karıştırılmamalı. diyerek karşı çıktı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, ‘tutuklu milletvekili sorununun çözüme kavuşmaması halinde, anayasa çalışmalarının tıkanacağı’ düşüncesini doğru bulmadı. Tutuklu milletvekilleri ile anayasa çalışmasının birbirine karıştırılmaması gerektiğini belirten Bahçeli, “Anayasa faaliyetlerinin devam etmesi lazım. Yoksa millet olarak milletin iradesine talip olarak kişi ve kurumlar bir anayasa yapamıyor mesajı başka çağrışımları daha da cesaretlendirir. Onun için bir madde de olsa bir anayasa değişimi millet iradesiyle çıkmalı. Mesela “bu Türkiye Cumhuriyeti anayasasıdır” denilmeli, çözüm alınmalı. O zaman millet iradesiyle bu ülkede anayasa yapılabilir düşüncesi hakim olur.” dedi.

MHP lideri Bahçeli, önceki gün bir grup gazeteciye gündeme ilişkin konuları değerlendirdi. Devlet Bahçeli, “İktidar, uzlaşılan maddelerle birlikte uzlaşılamayan maddeleri de referanduma götürürse ne olur? Muhalefeti zorda bırakmaz mı?” sorusu üzerine AK Parti’nin Meclis’te 326 sandalyeyle temsil edildiğini, “Meclis’teki oransal gücünü her şey için kullananların sorumluluğu da oransal olarak kullanması” gerektiğini vurguladı.

Bahçeli, şöyle devam etti: “Yeni anayasada itici motor güç, bugünkü siyasî iktidardır. Siyasî iktidar da bunu muhalefetle beraber yaparsa daha güzel olur anlayışı hakim olur. İstişareyle. Ama bunun içinde birtakım oyunlara giriyorsa, bu kendisinin bileceği iştir. Recep Tayyip Erdoğan’ın olduğu dönemde anayasa değişir, onun olmadığı dönemde hiçbir soruna çözüm bulunmaz diye bir şey yok. Yarın Türkiye’nin ne olacağı belli değil. Çünkü 3 Kasım 2002′de de Recep Tayyip Erdoğan’ın olacağını kimse bilmiyordu. Türkiye iç dinamikleri olan bir cumhuriyettir. Yarının ne olacağı belli değil, yaşanan olaylar da bunu gösteriyor. Böyle bir durum karşısında illa ‘ben olursam çözülür, olmazsam çözülmez’ yanlışına düşülmemek lazım. Yani ustalık dönemiyse ustalığını yapması lazım.”

MHP lideri, sorular üzerine 28 Şubat soruşturmasında tanıklığına başvurulan TBMM Başkan Vekili Meral Akşener’in aracının kurşunlanması olayıyla ilgili sessizliğini de bozdu. Bu tür saldırılarla MHP’ye mesaj vermek isteyenleri uyardı: “MHP bu tür mesajlara kapalı bir partidir.” Bahçeli, saldırının ne sebepten gerçekleştiği konusunda bir tahminleri olmadığını ancak saldırının sonuçları üzerinde durduklarını belirtirken sorumluların bir an önce bulunmasını istedi.

Yargıya güvenmekten başka çaremiz yok

Bahçeli, 19 Mayıs törenlerine yurtışında olacağı için katılamayacağını belirtirken, Anayasa Mahkemesi’nin cumhurbaşkanı seçimini düzenleyen yasa konusundaki kararını geciktirmeden vermesi gerektiğini söyledi. Bahçeli, “Uzatmaması lazım. Anayasa Mahkemesi bağımsız çalışıyorsa, koordineli değilse, Türkiye’nin gündemiyle kendi kararlarını ilişkilendirmek istemiyorsa, kararlarını açıklaması lazım. Geciktirmenin ne manası var? Anayasa Mahkemesi’nin gündeminde çok önemli konu bildiğim kadarıyla bulunmuyor. Cumhurbaşkanlığı düzenlemesi ve bir de eğitimle ilgili düzenleme.” diye konuştu.

MHP lideri, tutuklu vekiller konusunda ise Meclis Başkanı Cemil Çiçek’in tavrını beklediklerini vurguladı. Bahçeli, şu görüşü dile getirdi: “Gelinen aşamada tekrar tutuklu vekiller konusunda ısrarlı görüşlerimizi devam ettireceğiz. Ne kadar ikna edebiliriz bilemiyorum. Meclis Başkanı’nın tavrını bekleyeceğiz. Sayın Başbakan mademki tutuklu vekiller konusunda böyle bir şeye de yanaşmıyor, o zaman yargıyı hızlandıracak, yargıçların verimli etkin çalışmalarını sağlayacak bir ortamı hazırlayarak sonuçlandırsın. Sonuca da herkes katlansın, çünkü yargı kararıdır, ona da herkes saygı duymalı. Bugün yargıya güvenmekten başka çaremiz yok. Yarın hepimize lazım olan bir müessese. Herkes için söz konusu, bunlar anlık işler. Yargının önüne çıkıp çıkmama anlık meselelere bağlı.”

Bahçeli, “Eski Genelkurmay Başkanı emekli Orgeneral Hilmi Özkök, Volvo arabanız için ‘Benimki askere gidecek, Bahçeli’ninki bedelliyi bekliyor’ esprisi yaptı. Arabasını nasıl buldunuz?” sorusuna şu karşılığı verdi: “Gecikiyor, tam askere gidecek yaşta. Spor kulübünün açılışına özel arabayla giderek bir mesaj verdik. Siyasetle spor karıştırılmasın diye…”

Kadıköy Oto Sanatkarları Küçük Sanayicileri Sitesi KADOSAN, antika ve klasik otomobillerin restore edildiği sayılı adreslerden biri. Antika otomobilleri burada, tepeden tırnağa değiştirmek mümkün. Kentsel dönüşüm projesi dışında kalan Kadosan, alt yapı bakımından da Türkiyenin önde gelen sanayi siteleri arasında yer alıyor.

Konumu ve dönüşüm projelerinden etkilenmeyen özelliği nedeniyle KADOSAN’daki iş yerleri son zamanlarda büyük talep görüyor. Alt yapı bakımından Türkiye’nin en önemli oto sanayi siteleri arasında gösterilen KADOSAN’da neredeyse boş dükkan bulmak mümkün değil. Otomobil sahiplerine a’dan z’ye her türlü hizmet verildiği sanayi sitesinde esnafın da yüzü gülüyor. Bir anda yıldızı parlayan oto sanayi sitesinde, deneyimli 517 oto doktoru ile 132 oto eczanesi gece gündüz hizmet veriyor.

Hurdaya çıkarılmış antika ve klasik otomobiller de Kadosan’da restore ediliyor. Türkiye’nin sayılı antika otomobil tamircileri arasında gösterilen Halil Usta’ya emanet edilen otomobiller tepeden tırnağa yenileniyor. Atölyesinde çeşitli marka ve modellerdeki klasik otomobili tamir ettiğini belirten Halil Şafak, tanınmış müşterilerinin isimlerini ise sır gibi saklıyor. Antika otomobil zevkinin çok masraflı olduğunu ve büyük emek gerektirdiğini ifade eden Halil Usta, atölyesinde bir ressam titizliğiyle çalışıyor. En ufak ayrıntıyı bile kaçırmayan 43 yılık usta, “Bu iş benim için zevk. İşimi yaparken büyük haz alıyorum.” diyor.

Kadosan’ın kentsel dönüşüm kapsamında bulunmaması nedeniyle büyük ilgi gördüğünü belirten Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Yavuz, hızlı ve kaliteli hizmet konusunda vatandaşlara taahhütte bulunduklarını söyledi. Büyük ölçüde verdikleri sözleri yerine getirdiklerini belirten Yavuz, “Burada a’dan z’ye tüm marka ve otomobillerin tamir ve bakımları yapılmaktadır. Farkımız araçları çok kısa sürede ve ekonomik bir maliyetle sahiplerine teslim etmektir. En önemli farkımız buradaki ustalarla birlikte aracınıza müdahale edebiliyorsunuz. Her şey sizin gözünüzün önünde oluyor. Servislerde bu imkan yok. Her türlü otomobilin tüm sorunlarını çok kısa sürede hallediyoruz. Pert olmuş ve kağıt gibi ezilmiş bir otomobili de kısa sürede tamir edebiliyoruz.” dedi.

‘PERİYODİK BAKIMI BEKLEMEYİN’

Kadosan’da araç ve LPG muayene istasyonu olduğunu da kaydeden Başkan Yavuz, klasik sanayi sitesi görüntüsünde olmadıklarını bildirdi. Yeşil alanı, dinlenme ve sosyal tesisleriyle çağdaş ve modern görüntüye sahip olduklarını anlatan Yavuz, ” İstanbul’da en ucuz maliyetle hizmet verme taahhüdümüz var. Büyük ölçüde bu taahhüdümüzü yerine getirdik. Müşteri memnuniyeti konusunda iddialıyız. Vatandaşlarımız çekinmeden gelebilirler. Özellikle bir konuda sürücüleri uyarıyoruz. Araçların belli bakım kilometreleri var. Bu kilometreler dolmadan bakıma getirmiyorlar. Sadece kilometrelere bakmıyoruz. Araçlar kullanılmadığında filtrelerde çok ciddi sıkıntılar oluşur. Bu da aracın ömrünü kısaltır. Eğer araç uzun süre çalışmamışsa mutlaka filtrelere bakarız. Eğer bu filtreler değiştirilmezse büyük maliyetler açabilir. 2-3 ay çalışmayan bir aracın mutlaka hava ve yağ filtreleri değiştirilmelidir.” şeklinde konuştu.

(CİHAN)

İslâmda çocuğa din eğitimi vermek, hem bilinçli olmayı hem de büyük çaba göstermeyi gerektiriyor. Bu yolda en büyük sorumluluk da herkesten önce annebabaya düşüyor. Çocuğun bu eğitim sürecinde 710 yaş arası ayrı bir ihtimam istiyor. Zira bu dönemde teşvik ve şefkatin çok yoğun olması gerekiyor.

Kûfe şehri âlimleri, Sabit’in oğlu Numan’ın (İmam-ı Azam Ebu Hanife Hazretleri) zekâsına ve ezber gücüne hayran kalır. Numan, bir duyduğunu bir daha unutmaz, çok küçük yaşta Kur’an-ı Kerim’i ezberler. O yaştaki çocuğun hafız olması herkesi hayrette bırakır. Merakını yenemeyenler Numan’ın annesine bunun nasıl olabildiğini sorar. Aldıkları cevap şu olur: “Numan, aslında daha önceden de hafız olabilirdi. Ancak babasının boğazından geçen şüpheli bir lokma elma, onun hafızasını geciktirdi.” İmam-ı Azam Hazretleri’nin annesinin anlattığı olayda, Sabit, gençliğinde bir gün dere kenarında suya düşmüş bir elmayı alıp ısırır. Çok geçmeden elmanın haram olabileceği aklına gelir ve yediğine çok pişman olur. Tükürdüyse de elmanın suyunun boğazına kaçmasına engel olamaz.

İmam-ı Azam Ebu Hanife Hazretleri’nin annesinin işaret ettiği bu hadiseden de anlıyoruz ki İslâm’da din eğitimi çocuk doğduktan sonra başlamıyor, eş seçimine hatta kişinin bekârlıktaki hal ve tavırlarına kadar uzanıyor. Zira dinimize göre eğitim ne sadece okul sürecinde öğretmene ne de evde belli bir yaştan sonrasına bırakılan bir durum. Eğitim hayat boyu ve her yerde devam ediyor.

Çocuğun emzirilmesi, altının temizlenmesi, kucağa alınması, sevilmesi, verilen eğitimin bir parçası kabul edilebilir. Dinimiz çocuğun duygularını, düşüncelerini, bedenî gelişimini, Rabb’ine olan yakınlığını, ileride olgun bir iman sahibi olup olmamasını etkileyecek her şeyin eğitimin konusu olduğunu belirtiyor. Bu sebeple ilk önce evde anne-babanın, çocuk için en önemli eğitici olduklarının farkında olmaları gerekiyor.

Bir çocuğun dinî-ahlâkî manada eğitilmeden kendi başına bırakılması ya da ondaki aklî, ruhî, kalbî yeteneklerin kendi başına müspet bir şekilde gelişmesinin beklenmesi, çocuğa yapılacak en ciddi zararlardan. Çünkü çocuk doğuştan hazır bir ahlâkî yapı ile dünyaya gelmiyor. Doğruyu yanlıştan, iyiyi kötüden, dindarlığı ateizm ve isyan duygularından ayırt edecek bilgiye sahip değil. Dolayısıyla doğruluk, iyilik ve yüksek bir inanç sahibi olmanın yolu öncelikle ebeveyn, sonra yakın çevre ve daha sonra da okul ve öğretmenlerden geçiyor. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Eğitimi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Musa Kazım Gülçür, 7 yaşına kadar çocukta gelişen ahlâkın bu saydığımız çevrenin ahlâkı olduğunu, buna yaygın iletişim ağları olan televizyon ve interneti de dâhil etmek gerektiğini ifade ediyor.

Çocuklarda 2-3 yaşlarında ortaya çıkan hayâ duygusu ile 3-6 yaşlarında oluşmaya başlayan suçluluğu anlayabilme ve bilebilme duyguları, vicdanın ilk çekirdekleri olarak kabul ediliyor. Bu duygular çocuğun gelişimi açısından oldukça önemli. Zira bunlar sayesinde çocuk kötüden iyiye, yanlıştan doğruya gitme hasletlerini ediniyor. Ancak küçüğün, duygusal vicdan basamağında olması, büyüklerine artık ihtiyaç hissetmediği anlamına gelmiyor. Çünkü onun muhakeme yeteneğinin de gelişmesi gerekiyor. Mesela cezaların bir suça karşılık olduğu, çocukta ancak 8-12 yaşları civarında idrak edilebiliyor.

Özellikle 4-5 yaşları, dinî bilgiler kazandırılması açısından kilit rol oynuyor. 6-7 yaşlarından itibaren ise ‘sebep’ kavramını anlamaya çalışan çocuklar, büyüklerinden tatmin edici cevap istiyor. Çocukların bu yaşlardaki dinî bilgiye olan ihtiyaçları, şayet ebeveynleri tarafından doğru ve güzel bir şekilde karşılanabilirse, benlik ve kişilik oluşumları da o oranda yükseliyor. Gülçür, çocukta Allâh inancı ve arayışının akıl, sezgi ve eğitim-öğretim yolu ile gerçekleştiğine değiniyor. 7-9 yaşlarından itibaren çocukta soyuta yönelmiş bir Allah inancı ve tasavvuru oluşmaya başlıyor. Bu dönemde çocuk kendine has bir ahlâkî yapı oluşturuyor. “Neden Allah’ı sevmeliyiz?” gibi sorgulamalar başlıyor. Burada ebeveynin rehberliği ciddi önem arz ediyor. Dünyada varolan şeyleri açıklama yaparken kullanmak mümkün. Mesela Allah’ın yeryüzünde en hızlı ve yoğun “rahmet eserlerinin görüldüğü” (Rum, 50) bahar mevsimi, çocuklara anlatılabilir. Çiçeklerdeki desenler, ağaçlardaki renk cümbüşü, meyvelerdeki binbir çeşit lezzet gösterilebilir. Bahardaki dirilişle Haşir gibi dinin temel bir rüknü öğretilebilir. Psikolog Belkıs Ertürk, yedi yaşından itibaren aileden bağımsızlaşan çocuğun çevredekileri daha net algıladığını,

kuralları sindirmeye başladığına dikkat çekiyor. Bu sebeple öğretilmek istenenlerin çocukla çatışmadan verilmesi gerekiyor. Mesajlar sert bir şekilde verildiğinde kalıplaşmış bir dinî inanç gelişebiliyor. Bu da ileride “Din buysa ben istemiyorum.” tepkisine yol açabiliyor. Halbuki çocukların Yaratan’ını korkarak değil severek tanıması lazım. Dolayısıyla Ertürk’e göre çocukla kurulan ilişki onun Yaratıcı’yla olan ilişkisini belirliyor. Bizim ona koyduğumuz kurallar ve uyguladığımızı otorite yasaklayıcı biçimde gerçekleştiğinde, çocuk cezalandıran ve yasaklar koyan bir Allah’ı tanıyor. Oysa miniklere şefkatle yaklaşarak Rabb’imizin merhametinin enginliği hissettirilebilir. Kısaca bu dönemde ebeveynin Allah’ın otoritesini onaylayan bir otorite sağlaması gerekiyor. Özellikle babanın katı değil, tatlı-sert bir tavır sergilemesi önemli.